Sabaton la 22-an de septembro 2018, la klasĉambroj de la Centro de Klerigo por Plenkreskuloj «Dori Carmen Rodrigo Ruiz» de Ĉeste pleniĝis por okazigi la 1-an Festivalon de Lingvoj de la Mondo, iniciaton de la esperantisto kaj poligloto Dennis Keefe ekfunkciigitan de la grupo Lum Radio kun la kunlaboro de la Fako pri Edukado.
De la 10-a ĝis la 19-a horo, kiu ajn povis eniri lecionojn pri malsamaj lingvoj —de la araba ĝis la greka, de la ajmara ĝis la valencia, kun loko por Esperanto kaj por la parolmaniero de la vilaĝo mem—, plejparte instruataj de ĉestanoj. La komarka gazetaro parolis pri 22 lingvoj kaj menciis ankaŭ la kaloan, la hieroglifojn kaj la morsan kodon; la kroniko de la organizinto kalkulas 18, kaj ĝi estas tiu kiu donas la ciferojn (ili estas pli sube).
«Mi tre ŝatas lingvojn kaj volas transdoni tiun scivolemon al miaj gefiloj. Ni estis en la greka kaj en Esperanto kaj tre plaĉis al ni, ĉar ni aŭdis interesajn historiojn; nun ni iras al la ĉina.» — Desiré Cortés, partoprenantino
Unu el la klasĉambroj: la pola. Foto de la grupo Lum Radio.
«Ni tuj diris jes kiam oni proponis al ni partopreni. Oni demandis nin pri la origino de la araba, kiel oni diras kelkajn vortojn, la kolorojn aŭ kiel oni skribas la salutojn; la homoj estis tre scivolemaj.» — Nadia Ferrah kaj Fátima Bouchrik, volontulaj instruistinoj de la araba
La Esperanto-budo, kun la materialoj de la grupo. Foto de la grupo Lum Radio.
La ideo naskiĝis en la franca urbo Tours, kie Keefe organizis la unuan lingvofestivalon: «Mi volis montri ke estas amasoj da lingvoj ĉirkaŭ ni kaj ke ne nur la angla estas la internacia lingvo». De tie la iniciato disvastiĝis al Hispanio, Finnlando, Rusio, Anglio aŭ Ĉinio, atingante centon da lingvoj kaj centojn da partoprenantoj.
La urbokonsilantino Mª Ángeles Llorente gratulis la grupon kaj la profesoron Keefe «pro ĉi tiu kultura iniciato kiu kuraĝigas la interŝanĝon kaj valorigas ĉiujn lingvojn kiel kulturan heredaĵon de Homaro kiu deziras vivi en paco kaj harmonio». Kelkajn tagojn poste, la esperantista grupo vizitis la unuajn klasojn de la mezlernejo IES Ricardo Marín, kiu okazigis sian propran lingvofestivalon.
La koridoro inter du klasoj. Foto de la grupo Lum Radio.
La kalkuloj de la festivalo
La kroniko kiun Dennis Keefe publikigis en la bulteno de la Federacio estas la sola fonto kiu donas ciferojn, kaj ĝi ne tute kongruas kun la loka gazetaro. Indas meti ĝin tutan:
- Dek ok lingvoj, ne dudek du, en 44 fulmokursetoj de kvardek minutoj — kelkaj lingvoj prezentiĝis nur unufoje kaj aliaj plurfoje. De la 10-a matene ĝis la 8-a vespere, ĉiuhore, en kvin klasĉambroj kun kapacito inter naŭ kaj dudek kvin sidlokoj.
- La kompleta listo: la angla, araba, ajmara, berbera, bulgara, ĉina, la chestana (parolmaniero de la lokanoj), esperanto, franca, greka, itala, japana, latina, pola, rumana, rusa, ukraina kaj valencia. Ke la loka parolmaniero figuras kiel plia lingvo, inter la berbera kaj Esperanto, diras sufiĉe pri kia festivalo temis.
- 167 ĉeestantoj entute. «Ne estis tre multnombra», agnoskas la kroniko, «tamen la urbodomo, la lingvo-prezentantoj kaj la gelernantoj estis tre kontentaj».
- Pri Esperanto estis planitaj dek prezentadoj, unu por ĉiu horo; nur ses okazis, pro manko de gelernantoj. Tamen ĉeestis ilin 24 homoj: la plej alta kvanto de la dek ok lingvoj.
- Ilin prezentis kvin esperantistoj: Ricardo García Tarín, Elías Hernández Capdevila, José Añó Belda, «Jaume» kaj Dennis Keefe mem.
- La urbodomo prenis sur sin ĉiujn kostojn, la ejon kaj la informadon; la esperantistoj trovis kaj trejnis la instruantojn, faris la horaron, statistikumis kaj bonvenigis la publikon. Keefe donis kvin trejnado-sesiojn kun okpaŝa ŝablono por prezenti iun ajn lingvon en kvardek minutoj — paroli unue en la lingvo mem, la geografio, la lingvofamilio, iom da gramatiko, utilaj frazoj, «mi amas vin», demandoj kaj kie plu lerni.
- La kalendara problemo: septembro ne estis bona monato ĉar la Plenkreskula Lernejo ankoraŭ ne komencis la lernojaron.
- Kaj ĝi substrekas ke sen Rosa Zanón Ferrando kaj la lokaj esperantistoj estus malfacile: «surloka laboro nepras».
La kroniko dankas laŭnome tiujn kiuj faris ĝin: Rosa Zanón Ferrando, José Manzanera Sapena, Luis Salag, Elías Hernández Capdevila, Dennis Keefe, Angelita García, María Ángeles Corberán, Ricardo García Tarín, José Añó Belda, Jaume, Adolf, Isabel, Jaime, Michel kaj Pilar.
De kie venas la kurso de la Plenkreskula Lernejo
La festivalo havis du sekvojn kiujn la kroniko rakontas kiel surprizojn. Unu, ke loka mezlernejo invitis ilin prezenti Esperanton dum sia internacia tago, kaj pli ol sesdek mezlernejanoj vidis ĝin unuafoje. Kaj la alia, tiu kiu plu staras hodiaŭ:
«Kaj, surprize, la Plenkreskula Lernejo de Cheste invitis nin doni multmonatan kurson pri Esperanto! Nova, publika kurso naskiĝas en Cheste! Tio estas grava paŝo por la kreskigo de Esperanto en tiu urbeto de okmil loĝantoj en la mezo de oranĝo- kaj vinbero-kampoj.»
Tio estas: la Esperanto-kurso kiu hodiaŭ okazas en la Centro de Klerigo por Plenkreskuloj naskiĝis el tiu septembra sabato, kaj ne inverse.
La kroniko finiĝas per plano kiu plenumiĝis nur duone: tri festivaloj en valenciaj teroj —Ĉeste kiel ĉiujara evento, Cullera kiel loka kaj turisma bazo, kaj Valencio kiel granda festivalo, kun la celo kunigi cent lingvojn en kvin jaroj—. Estis dua eldono en Ĉeste; la pandemio forprenis la reston.
Fontoj
- Dennis Keefe, «La Nova Lingva Festivalo de Cheste — Eta Ekpaŝo, sed Multflanka Sukceso», Bulteno de la Hispana Esperanto-Federacio, n-ro 424 (oktobro-decembro 2018), p. 17-19 — ekzemplero en Bitoteko.
- Tucomarca — «Cheste acoge el I Festival de Lenguas del Mundo» (27-09-2018)
- Grupo Esperanto Lum-Radio Cheste en Fejsbuko (afiŝo kaj fotoj de la festivalo)