Lum Radio (esperante Lumradio) estas la esperantista grupo de Ĉeste, fondita ĉirkaŭ 1908-1909 de Francisco Máñez kaj ankoraŭ aktiva post pli ol jarcento — ĝi aperas en la grupolisto de la Hispana Esperanto-Federacio kaj en la asocia dosierujo de la Urbodomo de Ĉeste.
La plej malnova dokumenta mencio de la nomo trovita ĝis nun estas el januaro 1928, en la madrida ĵurnalo La Libertad, kaj ĝi venas kun la nomoj de tiuj kiuj instruis:
«La grupo Lumradio, de Ĉeste (Valencio), organizis plurajn kursojn de Esperanto, kiujn gvidas ĝia prezidanto, s-ro Máñez, helpata de la s-roj Ruiz, Ferrando kaj Martínez.» — La Libertad, 28-a de januaro 1928
Monaton poste la sama ĵurnalo revenis al Máñez —«diplomita de la Hispana Esperanto-Instituto»— por rakonti ke la vilaĝaj festoj okazis «kun paroladoj, poemoj, prediko en Esperanto», kaj por lasi linion kiu portretas lin tute: «post la peniga ĉiutaga laboro en la kampo, li dediĉas la liberajn horojn al instruado de siaj kunvilaĝanoj en la internacia lingvo».
En la esperantista gazetaro, la nomo aperas en junio 1935: la Hispana Esperanto-Gazeto citas «la societon Lumradio, el Ĉeste (Valencio)» inter tiuj kiuj sendis kondolencojn pro la morto de la prezidanto de la Hispana Esperanto-Instituto (n-ro 49).
La «Ateneo Cultural Esperantista Lumradio»
La grupo eĉ havis presitan regularon: broŝuro titolita Reglamento del Ateneo Cultural Esperantista «Lumradio» — Cheste, eldonita en Valencio de la Presejo de José Olmos (strato Segorbe 2) meze de la 1930-aj jaroj —la kovrilo datas 1935, kvankam la lasta cifero ne legiĝas tute klare sur la disponebla foto—. Jen la formala nomo kiun la grupo donis al si dum la Respubliko, kongrua kun la mencio de la asocia revuo en tiu sama jaro.
Kontaktinformoj
- Adreso: Avenida de Castilla 25, 1º — 46380 Ĉeste (Valencio)
- Kunvenoj: lundoj, de la 19:00 ĝis la 21:00
- Kontakto: José Manzanera Sapena, prezidanto de la asocio (655 566 083 · jmanzanera-46@hotmail.com), laŭ la dosierujo de la Hispana Esperanto-Federacio
- En la reto: la grupo publikigas siajn agadojn, afiŝojn kaj fotojn en sia Fejsbuka paĝo
La estraro kaj la grupo hodiaŭ
La agadon subtenas malgranda kerno da membroj —ĉirkaŭ cent laŭ la loka gazetaro—. Rosa Zanón Ferrando, esperantisto pro vokiĝo kaj urba konsilanino pri Partopreno, estas hodiaŭ la videbla vizaĝo de la grupo: ŝi kunordigas la disvastigadon, reprezentas Lum Radio en la publikaj aranĝoj kaj klarigis la esperantistan historion de la vilaĝo en la raportaĵo «La meca del Esperanto» de À Punt.
Esperanto-kursoj
La grupo funkciigas konstantan klasĉambron de Esperanto en la Lernejo por Plenkreskuloj (CFPA) de Ĉeste: baza kurso por komencantoj, gvidata marde de la esperantisto Elías Hernández Capdevila. La kurso aperas en la municipa oferto de la CFPA apud Brodado, Ceramiko, Filozofio, Angla aŭ Tajĉi, kaj la enskribiĝo malfermiĝas ĉiun someron kune kun la cetera oferto de la centro. Eĉ la pandemio ne haltigis ĝin: en 2021 la grupo festis ke la kurso finiĝis «kun granda akcepto kaj, malgraŭ la ĝenoj de la pandemio».
Ekde 2025 la kurso havas du nivelojn: la unua, ĉeesta en la CFPA, kun gramatiko, prononco kaj tradukado; la dua, virtuala per Zoom, konversacia, gvidata de Elías Hernández Capdevila —instru-komitatano de la Esperanto-Grupo de Valencio. Al tio aldoniĝas la semajnaj kunvenoj de la asocio en ĝia sidejo (lundoj, de la 19:00 ĝis la 21:00).
Lastatempa agado
- Esperanto-lecionoj kaj ĉirkaŭ cent membroj laŭ la loka gazetaro (2017, kun Rosa Zanón kiel prezidanto).
- Kunlaboro kun la Urbodomo pri la QR-kodoj kiuj rakontas en Esperanto la historion de la nomoj de pluraj stratoj de la vilaĝo.
- Ekspozicio pri la centjariĝo de la morto de Zamenhof (teatro Liceo, 2017).
- 1-a Festivalo de Lingvoj de la Mondo (22-a de septembro 2018) kaj 2-a Festivalo (26-a de oktobro 2019), ĉi-lasta kune kun la Esperantista Grupo de Valencio: 22 kaj 18 lingvoj instruitaj de vilaĝanoj en la Lernejo por Plenkreskuloj.
- Prelego en Esperanto de Dennis Keefe pri Ĉinio (junio 2019) kaj diskonigo de la prezento de «Los trenes de la esperanza».
- Loka organizado de la 82-a Hispana Kongreso de Esperanto (2024).
- Kunorganizado, kun la Ateneo La Alianza kaj la Esperantista Grupo de Valencio, de la Internacia Konkurso «Francisco Máñez», konkurso pri Esperanto (2-a eldono en 2025).
Fontoj
- Hispana Esperanto-Federacio — grupoj en Hispanio
- Urbodomo de Ĉeste — Esperantista grupo «Lum Radio»
- NoticiasCV — «Ĉeste, la lasta bastiono de Esperanto en Valencio» (2017)
- Bandú Cheste — «Agnosko al la ĉesta Esperanto» (2021)
- Bandú Cheste — «Ĉeste, referenco de Esperanto» (2024)
- Grupo Esperanto Lum-Radio Cheste en Fejsbuko — afiŝoj, fotoj de la kursoj kaj de la sidejo de la grupo.
- Antonio Marco Botella — La grupo «Lumradio» en Ĉeste (en Esperanto)