Du apartaj notoj de La Suno Hispana, publikigitaj en 1927, multe diras pri la stato de la ĉesta Esperanto ĝuste antaŭ ol ĝia pioniro ricevis la Medalon de la Laboro.
Tri kursoj samtempe
«En Ĉeste (Valencio), nia aktivega samideano s-ro Francisco Máñez laboras por tri kursoj samtempe, ĉiu por speciala aĝa kaj kultura personaro.»
Ne temis pri unu leciono por kiu ajn: temis pri tri malsamaj grupoj, adaptitaj al la aĝo kaj klereco de ĉiu.
La diplomo
«Ni okaze sciiĝis, ke nia karega kunbatalanto kaj tre konata samideano sinjoro Francisco Máñez, el Ĉeste, faris siajn ekzamenojn antaŭ la Hispana Esperanto-Instituto, kun granda kompetenteco, pro kio oni aljuĝis al li la Profesorecan Diplomon por la instruado de Esperanto.»
La detalo gravas: la memlerninta terkulturisto kiu lernis la lingvon sola, el gramatiko aĉetita en brokantejo, prezentiĝis al ekzameno kaj eliris kun la oficiala titolo de instruisto. Kaj la revuo eksciis tion «hazarde», ĉar li mem ne rakontis ĝin.
Kio venis poste
Unu jaron antaŭe, en la ferma parolado de kongreso, oratoro jam petis la atenton de la salono por li:
«Mi altiras momente vian atenton al tiu modesta terlaboristo de Ĉeste, s-ro Máñez, kiu post la ĉiutaga peniga korpa laboro por gajni sian panon, restas tempon al ripozo kaj dormo por dediĉi ĝin al la instruado de Esperanto al siaj samvilaĝanoj.»
Tiu frazo —unue la kampo, poste la lecionoj, forprenante horojn al la dormo— estas ĝuste la merito pro kiu en 1928 oni aljuĝos al li la Medalon de la Laboro.
Fontoj
- La Suno Hispana, n-ro 116 (1927) — la tri kursoj — ekzemplero en Bitoteko.
- La Suno Hispana, n-ro 125 (1927) — la instruista diplomo — ekzemplero en Bitoteko.
- La Suno Hispana, n-ro 110 (1926) — la parolado pri «tiu modesta terlaboristo» — ekzemplero en Bitoteko.
- La Suno Hispana, n-ro 121 (1927) — prepara kunveno de la kongreso de Sevilo — ekzemplero en Bitoteko.