De la 5-a ĝis la 9-a de novembro 1928, dum la 7-a Hispana Kongreso de Esperanto okazinta en Sevilo, Francisco Máñez ricevis la Medalon de la Laboro.
La distingon, aljuĝitan per Reĝa Dekreto de la registaro, surmetis sur lian bruston la generalo Carlos de Borbón, reprezentante la reĝon Alfonso la 13-a, dum la inaŭgura kunsido de la kongreso en la Palaco de la Provincoj. Oni tiel rekonis apartan laboron: tiun de terkulturisto kiu, post labori la kampon de sunleviĝo ĝis sunsubiro, dediĉis la noktojn al senpaga instruado de Esperanto en Ĉeste kaj en la najbara Chiva.
Máñez, homo de humila deveno kaj laborista aktivulo, ricevis la medalon «kun granda emocio». Ĝi estis la plej grava oficiala rekono de lia vivo kaj simbolo ke la ĉesta Esperanto, naskita en agrikultura vilaĝo, atingis la plej altajn instancojn de la Ŝtato.
La rekono venis de malproksime: jam en 1926, ĉe la fermo de kongreso, oratoro petis la atenton de la salono por «tiu modesta terlaboristo de Ĉeste… kiu post la ĉiutaga peniga laboro restas tempon al ripozo kaj dormo» por instrui Esperanton, kaj en 1927 Máñez ricevis la Instruistan Diplomon de la Hispana Esperanto-Instituto.
La oficiala kroniko de la kongreso
La libro de la 7-a Hispana Kongreso de Esperanto rakontas la scenon detale. La malferma kunsido okazis la 5-an de novembro 1928, je la deka kaj duono matene, en la Centra Konstruaĵo ĉe la Placo de Hispanujo en Sevilo, sub la prezido de Lia Princa Moŝto la Infanto Carlos de Borbón, Generalestro de Andaluzio, reprezentante Alfonson la 13-an:
«Lia Princa Moŝto stariĝis, meze de bruegaj kaj longedaŭraj aplaŭdoj, kaj la tre humila kamplaboristo de Ĉeste, s-ro Francisco Máñez Sánchez, nia karega pioniro de Esperanto, ordenita de la Ministro pri Laboro, emociege supreniris la estradon kaj alproksimiĝis al la Generalestro kiu pendigis de lia brusto la Medalon de la Laboro. La Generalestro forte ĉirkaŭbrakis tiun samideanon kaj la multenombra ĉeestantaro entuziasmege aplaŭdis.»
La akto fermiĝis per la urba muzikistaro ludanta la hispanan nacian himnon kaj «La Esperon».
En la subteksto de la foto de la prezida tablo, Máñez aperas nomata inter la urbestro de Sevilo, Nicolás Díaz Molero, kaj la Infanto mem, kun noto en krampoj: «ĵus ordenita». Apud li, interalie, Théophile Cart, prezidanto de la Akademio de Esperanto.
De kie venis la ideo
Alia parolado de la kongreso klarigas la originon de la propono:
«Kiam antaŭ du jaroj, ĉe la ferma kunsido de la 6-a Kongreso de Esperanto de Madrido, mi atentigis la ĉeestantaron pri la meritoj de s-ro Máñez, kiel senlaca kamplaboristo kaj apostolo esperantista, kaj mi diris ke, se mi havus povon, mi proponus lin por ke oni aljuĝu al li ian “ordenon”… jam s-ro Máñez estas dekoraciita per la Medalo de la Laboro; jam estas realaĵo, kio ŝajnis nur sonĝo.»
Fontoj
- Raportoj, festoj, vizitoj kaj ekskursoj. VII-a Hispana Kongreso de Esperanto (Sevilo, 1928), kongreslibro — ekzemplero en Bitoteko.
- Antonio Marco Botella — «Oficialaj honoroj al modesta laboristo»
- Vikipedio — Francisco Máñez Sánchez