Sabaton la 9-an de oktobro 1982, je la dek-unua matene, la Unua Kanalo de TVE elsendis programon de «Pista libre» kies semajna temo estis «La vojaĝoj de la somero». Inter la raportaĵoj, jena:

«Raportaĵo: Ĉeste, valencia vilaĝo kiu parolas Esperanton.»

Ni scias tion ĉar la televidaj programoj aperis en la ĵurnaloj, kaj tiu de tiu sabato aperas en du samtempe, en Castellón kaj en Palencia: tutlanda elsendo.

  • La Mediterráneo de Castellón, en sia numero de la sabato 9-a de oktobro mem, titolas la paĝon «Hoy Sábado 9 Octubre» kaj detalas la tutan programon.
  • La Diario Palentino de la vendredo 8-a de oktobro anoncas ĝin sub la titolo «DÍA 9 — PRIMERA CADENA — 11'00: PISTA LIBRE».

Semajnon pli frue ĝi jam estis anoncita

Estas tria ĵurnalo, kaj ĝi iom komplikas la aferon. La madrida ĵurnalo Pueblo, en sia numero de la vendredo 1-a de oktobro, publikigas la programon de «morgaŭ, sabato 2-a de oktobro» kun precize la sama enhavo: la samaj kvar temoj, la sama raportaĵo pri Ĉeste, la sama horo.

Ni ne povas solvi tion per tio kion ni havas. Aŭ la programo estis elsendita dufoje, aŭ la anonco de la 2-a de oktobro prokrastiĝis semajnon kaj aperis nur la 9-an. Kio ja estas duoble dokumentita, kaj de ĵurnaloj de du malsamaj provincoj, estas la elsendo de la 9-a de oktobro.

Kio estis «Pista libre»

Junulara spaco de la Unua Kanalo, direktita kaj skribita de Francisco Climent, realigita de Tacho de la Calle, Teófanes Merchán, José Luis Renovales kaj Pedro Luis Jiménez Arnáiz, kaj prezentita de Rafael Iruzquiza, Sandra Showterland kaj Izazcu Arimendi. La priskribo kiun publikigis la gazetaro:

«Pista libre estas spaco kiu serĉas la partoprenon de la junuloj por montri iliajn agadojn en la kampo de la kulturo, la sporto, la libera tempo, per raportaĵoj, intervjuoj kaj dokumentaĵoj.»

Tiun matenon Ĉeste dividis la programon kun aviadila piloto, vojaĝlibrejo de Barcelono kaj raportaĵo pri la instruado de lingvoj.

Kial ni notas ĝin

Ĝi estas la plej malnova televida apero de la ĉestana esperantismo kiun ni sukcesis dokumenti, kvardek tri jarojn antaŭ ol À Punt dediĉis radioprogramon al la vilaĝo kaj dudek ok antaŭ la raportaĵo kiu popularigis la frazon «Tie ĉi oni parolas Esperanton».

Pri la bendo ni scias nenion. Ni ne trovis la raportaĵon nek en la arkivoj de RTVE nek aliloke. Se iu registris ĝin tiam, aŭ memoras aperi en ĝi, tio tre interesas nin: ĝi estus la plej malnova moviĝanta bildo de la grupo.

Fontoj

  • TVE-programo de sabato la 9-a de oktobro 1982: Mediterráneo (Castellón), jaro II, n-ro XLIV, 9-a de oktobro 1982; kaj El Diario Palentino, n-ro 12842, 8-a de oktobro 1982 («DÍA 9»).
  • Anonco por la sabato 2-a de oktobro: Pueblo (Madrido), n-ro 13390, 1-a de oktobro 1982, rubriko «Mañana — Sábado 2 de octubre».
  • Ĉiuj, en la Biblioteca Virtual de Prensa Histórica; teksto eltirita el la ALTO-XML de ĉiu paĝo.
  • Korekto: pli frua versio de ĉi tiu paĝo citis ankaŭ El Diario Palentino n-ro 12836 (1-a de oktobro 1982). Temis pri falsa trafo: la dek kvar fojoj kiam en tiu numero aperas la ĉeno «cheste» estas ene de la vorto Man-cheste-r, en la kronikoj de la matĉo Valencia-Manchester United de tiu semajno. Ĝi ne mencias la vilaĝon.