La rubriko de korespondantoj de El Pueblo kolektis la etajn novaĵojn de la vilaĝoj de la provinco: tagsalajroj, konstruoj, mortoj. La 4-an de decembro 1930, sub la titolo «Ĉeste», ĝi publikigis ĉi tion:

«La 27-an de novembro ni havis la honoron esti vizitataj, la esperantistoj de ĉi tiu loko, de la juna viro de la ĉeĥoslovaka nacio, sinjoro Wille Burgemeister, kiu veturas tra Eŭropo kaj Afriko per biciklo, kaj kies celo estas la propagando de la internacia lingvo Esperanto.

La esperantistoj de Ĉeste kaj ĉiuj kiuj havis la honoron saluti tiun junulon deziras al li feliĉan vojaĝon kaj gloran sukceson en tio kio restas al li trairi tra la aliaj landoj.»

— El Pueblo, 4-a de decembro 1930. Subskribita: Korespondanto

Kial ĝi meritas lokon ĉi tie

Ĉar ĝi klarigas, pli bone ol iu ajn principdeklaro, por kio utilis havi esperantistan grupon en agrikultura vilaĝo de la valencia interno en 1930.

Juna mezeŭropano kiu trairis du kontinentojn per biciklo sciis ke en Ĉeste —ok mil loĝantoj, tridek kilometrojn de Valencio— estis homoj kun kiuj li povus interkompreniĝi. Kaj li haltis. Ne necesis ke iu sciu la ĉeĥan nek ke li sciu la hispanan.

Estas la sama mekanismo kiu alportis la leteron el Aŭstrio en 1920 kaj kiu kondukus najbaron lerni ĉizi ŝtonon korespondante kun artistoj de aliaj landoj: reto de ordinaraj homoj disĵetita tra la mondo, al kiu oni aliris studante dek ses gramatikajn regulojn.

Ni ne scias ĉu Burgemeister atingis Afrikon.

Fontoj