La revuo La Suno Hispana —organo de la hispanaj esperantistoj, eldonata en Valencio kun la teksto dukolumne, en Esperanto kaj la hispana— lasis en 1925 la kronikon de regiona kongreso al kiu Ĉeste alvenis amase:

«La prezidanto de la Grupo el Ĉeste, ankaŭ tiea delegito de UEA, la fervora propagandisto Francisco Máñez Sánchez, kiu kun kvardeko da anoj el la ĉesta grupo estis alveninta al la kongresurbo tra la vojo de Vilamarxant.»

Kvardek anoj de agrikultura vilaĝo veturantaj al Esperanto-kongreso. Unu el la gravuraĵoj de la kroniko portas la subtekston «La grupanoj de Ĉeste ĉe la Kongreso»; la fotoplakojn faris Eduardo Mallent kaj iu sinjoro Millás filmis kelkajn filmojn, kiuj «vidigos vivantan memorigaĵon de tiel agrabla ekskurso».

La blindulino kiu legis per brajlo kaj ludis pianon

La plej rimarkinda paŝo de la kroniko estas jena:

«La studema kaj klerega blindulino el Ĉeste, fraŭlino Verd[uch], legis per brajla metodo kortuŝan esperantan paroladon, kiun poste ŝi tradukis hispanen, kaj poste interpretis je piano, akompanante multenombran koruson de ĉestaj gesamideanoj.»

Sep jarojn antaŭ ol la raportaĵo de Estampa rakontos ke Máñez lernis brajlon por instrui Esperanton al Gratiniana Verduch kaj al Gregorio Ortiz, jen jam unu el liaj lernantinoj — leganta publike, tradukanta tuj kaj poste sidiĝanta ĉe la piano.

Kaj la movado disvastiĝis

En la numero 94 de la sama revuo, kelkajn monatojn antaŭe, Máñez informis la redakcion ke, krom la laboro en Ĉeste, la movado kreskis en Chiva —kie oni organizis kurson por komencantoj— kaj ke en Paterna oni ankaŭ laboris por Esperanto.

Fontoj