La 2-a Internacia Konkurso «Francisco Máñez» verdiktita en 2025 havas pli da historio ol ĝia nomo sugestas. La revuo Kajeroj el la Sudo publikigis en 1998 la verdikton de Literatura Premio Francisco Máñez organizita de la Kultura Societo Ateneo La Alianza de Ĉeste kune kun la lokaj esperantistoj — la samaj organizantoj kiel hodiaŭ.
La ĵurio decidis ne doni la premion al unusola verko, sed disdoni tri menciojn:
| Verko | Aŭtoro | Premio |
|---|---|---|
| Kronikoj pri Cheste esperantista | Antonio Marco Botella (Hispanio) | 100 000 pesetoj |
| Rakonto iom longa pri leteroj | Kurisu Kei (Japanio) | 75 000 pesetoj |
| Konkoj en mia poŝo | Sabira Stålhberg (Bulgario) | 75 000 pesetoj |
Kiam kaj kie okazis la transdono
La bulteno de la Federacio rakontas la scenon. La premiojn oni anoncis sabaton la 12-an de julio 1997, en la teatro de Ĉeste, dum paŭzo de la Internacia Arta Festivalo de la ĉesta tago de la kongreso, kaj ilin proklamis la prezidanto de la Ateneo. El la tri premiitoj ĉeestis nur Antonio Marco Botella, kiu ricevinte ĝin faris tion kio klarigas de kie venas lia kroniko:
Li dediĉis ĝin al la memoro de la pioniro Francisco Máñez, kun kiu li gvidis Esperanto-kursojn en Zaragozo.
Tio estas: la homo kiu verkis la historion de la ĉesta esperantismo estis klasĉambra kolego de la protagonisto dum la zaragozaj jaroj de Máñez. Kronis la disdonadon la urbestrino, María Sagrario Sánchez, «esprimante sian simpation por Esperanto, same kiel siatempe faris antaŭaj urbestroj»; kaj la radio kaj la televido intervjuis la gajninton surloke.
Eta malakordo inter la du fontoj: la bulteno nomas la tri premiojn unua, dua kaj tria (ne tri mencioj), kaj titolas la verkon de Sabira Stålhberg «La Maro» anstataŭ «Konkoj en mia poŝo». La aŭtoroj, la landoj kaj la sumoj koincidas.
La plej premiita verko estas ĝuste la kroniko de la ĉesta esperantismo kiu plu estas unu el la ĉefaj fontoj pri ĉi tiu historio. La Federacio publikigis ĝin laŭĉapitre en sia bulteno jarojn poste —la ĉapitroj «La unua esperantisto en Ĉeste» kaj «La fonto de la Esperanta Grupo Lumradio en Ĉeste» aperis en 2015— kaj ĝi nutris, rekte aŭ nerekte, preskaŭ ĉion skribitan pri la temo de tiam.
Eĉ pli frue estis alia alvoko: la historia kronologio publikigita de la Federacio en 1981 notas «Duan Premion Francisco Máñez» en 1972. Se estis dua, estis unua, kaj la biografioj de la Esperanto-Grupo de Valencio donas al ĝi nomon kaj daton: Félix Navarro Clemente ricevis la Premion «Francisco Máñez» la 18-an de decembro 1971, en Zaragozo, du jarojn post la morto de la pioniro kaj en la urbo kie ĉi tiu pasigis siajn lastajn dek ok jarojn. La premiito ne estas iu ajn nomo en ĉi tiu historio: sinjoro Félix estis la instruisto kiu subtenis Esperanton en Ĉeste kiam la loka grupo jam malfortiĝis, kaj tiu kiu resumis sian propran metodon dirante ke en Ĉeste instruis la lingvon neniu universitata profesoro, sed «simpla terkulturisto, la karmemora Francisco Máñez».
Tio signifas ke la nomo de la ĉesta terkulturisto donas titolon al literaturaj premioj de pli ol duonjarcento.
Fontoj
- Kajeroj el la Sudo, n-ro 37 (1998), verdikto de la Literatura Premio Francisco Máñez — ekzemplero en Bitoteko.
- Bulteno de la Hispana Esperanto-Federacio, n-ro 409 kaj 410 (2015), kie aperas laŭĉapitre la Kronikoj pri Cheste esperantista — 409 · 410.
- Esperanto-Grupo de Valencio — biografio de Félix Navarro Clemente, pri la premio de 1971.
- Bulteno, n-ro 248 (1981), kronologio kun la «Dua Premio Francisco Máñez» de 1972 — ekzemplero en Bitoteko.
- Kroniko de la transdono en Ĉeste la 12-an de julio 1997 — Bulteno, n-ro 332 (julio-oktobro 1997), ekzemplero en Gazetoteko, teksto eltirita per propra OCR.
- Anonco de la konkurso, kun la reguloj kaj la adreso de la Ateneo La Alianza — Bulteno, n-ro 329 (januaro-februaro 1997) kaj n-ro 330 (marto-aprilo 1997); la projekto estis prezentita en la renkontiĝo de El Puig de la 27-28-a de aprilo 1996 (Bulteno, n-ro 326).