En januaro 1970 Esperanto eniris kiel libervola fako en la Laboran Universitaton de Cheste. Ĝin instruis Enrique Arnau, kamparano, du vesperojn semajne. Dek jarojn poste temis pri tricent lernantoj el la tuta Hispanio.
La bulteno de la Federacio rakontis en 1969 kiel ĉio komenciĝis: terkultivisto revenanta sur azeno, kuracisto kiu priridis lin, kaj la ŝerco kiu plenumiĝis la sekvan jaron.
La bulteno de la Federacio dediĉis al li duonan numeron. Inter la adiaŭoj estas tiu de Enrique Arnau Prósper, prezidanto de Lum Radio: la plej proksima al lia voĉo kiun ni trovis.
Raportaĵo de La Actualidad Española portretas la kooperativan vilaĝon kiu unuafoje ricevis la nomon «la mekko de Esperanto», kun Enrique Arnau Prósper gvidanta la lokan grupon.
En 1964, 76-jara, la bulteno de la Federacio intervjuis la pioniron por sia rubriko «Niaj pioniroj». Ĝi estas la sola fojo kiam ni aŭdas lin rakonti unuapersone kiel ĉio komenciĝis.
Raportaĵo el 1964 rakontas kiel funkciis la grupo interne, malkaŝas kiu ĉizis la tabulon de Zamenhof — kaj malpruvas, unuafoje, la miton pri la novnaskitoj.
En la centjariĝo de la naskiĝo de Zamenhof, Ĉeste renovigis per plako la straton kiun ĝi dediĉis al li en 1931 — kun Francisco Máñez Sánchez ĉeestanta.
En 1958, okaze de siaj oraj nuptoj kun Esperanto, Máñez verkis sian propran vivon. Ĝi estas la plej ampleksa aŭtobiografia teksto kiun ni konas pri li, kaj la plej kruda: la dekjarulo kiu forlasis la lernejon, la patro mortinta en 1908, la freneza patrino sub lia zorgo.
La kongresanlisto de la 13-a Hispana Kongreso de Esperanto donas nomon kaj familinomojn al la delegacio de Ĉeste — inkluzive Enrique Arnau Prósper, tiun de la strato.
La kvara vilaĝo de Hispanio laŭ nombro de membroj, reklamanto en Esperanto, la nupto de Máñez kun esperantistino el Zaragozo kaj tridek jaroj da spuroj en la bulteno de la Federacio.
La 22-an de januaro 1950, valenciaj esperantistoj vizitis la vilaĝon kaj okazigis mitingon en la teatro, kun Francisco Máñez Sánchez kiel gastiganto kaj la urbestro Aurelio Cortés Tarín.
La dosiero de la Fundación Pablo Iglesias kaj la Ŝtata Oficiala Bulteno de 1943 dokumentas tion kion esperanta bulteno lasis fali preterpase: politika komisaro dum la milito, mortkondamno en Chiva, tridek jaroj da mallibero, San Miguel de los Reyes kaj kondiĉa liberigo.